DE PROBLEMATIEK VAN HYGROSCOPISCHE ZOUTEN

Korte uiteenzetting over hygroscopische fenomenen.

Het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf onderzocht de werking van hygroscopische zouten. De bevindingen staan beschreven in de Technische Voorlichting nr. 210. Deze zijn exact en duidelijk.

Enkele uittreksels:

«In zeer oude gebouwen die sinds geruime tijd aan capillaire vochtopstijging zijn blootgesteld, veroorzaken de hoge concentraties aan zouten in de bakstenen een osmotisch effect: bij de aantrekking van water komen nog eens de capillaire krachten van het eigenlijke opstijgende vocht.

Deze nadelige werking van de zouten kan nog worden versterkt als het metselwerk in aanraking is, of is geweest met omvangrijke hygroscopische zoutbronnen. Bijvoorbeeld nitraten, chloriden en in tweede instantie ook sulfaten. Deze komen vooral voor op plaatsen waar (al dan niet natuurlijke) meststoffen werden opgeslagen.

In dergelijke omstandigheden blijken opdroogsystemen van eender welke aard niet altijd even succesvol te zijn. Het is in bewoonde ruimten onmogelijk om het vochtigheidspeil voldoende laag te houden om de hygroscopische werking van de zouten tegen te gaan.

Anderzijds is het moeilijk om de aanwezigheid van zouten te voorspellen. Dit wordt versterkt door het feit dat ze op vochtige muren niet altijd opvallen. Ter informatie geven we in tabel hieronder de lijst van de voornaamste oplosbare zouten die in metselwerk kunnen voorkomen. Samen met de vermelding of ze de neiging hebben om de luchtvochtigheid op te nemen.»

In dezelfde technische voorlichting en bij wijze van besluit meldt het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf nog dit:

«Men dient er nota van te nemen dat het aanbrengen van een barrière tegen opstijgend vocht niet altijd voldoende is om de gewenste opdroging te bereiken. Zeker niet wanneer de bakstenen veel hygroscopische zouten bevatten. Dit probleem komt vaak voor bij muren van stallen die vroeger in aanraking kwamen met meststoffen. Met moet dan naast de behandeling tegen opstijgend vocht ook de bestaande bepleistering volledig vervangen met vochtbestendige panelen. Dit is ook aangewezen wanneer men – om welke reden ook – niet lang genoeg kan wachten met de afwerking.»

Momenteel is er geen probaatmiddel dat de nadelen van hygroscopischen zouten in metselwerk kan bestrijden. Een aanvaardbaar drastische en financiële oplossing is her tot op heden niet.

Tabel van hygroscopiciteit van sulfaten, nitraten, chloriden en carbonaten.